Ortaoyununun tekniği karagözün tekniğine benzer.

Bir gösteri sanatı, bir seyirlik oyunu olan ortaoyununda yazılı metin söz konusu değildir. Sanatçılar oyunun oynandığı sırada oluşturdukları diyaloglarla, yani doğaçtan oynayarak temsü verirler.
Ancak oyunun temel kurgusunun saptandığı bilinmektedir. Bunlardan Gözlemeci oyununun kurgusu şöyledir: Pişekâr ve Kavuklu muhaveresi -Tekerleme- Zenneler ev tutarlar - Gözlemeci ustası dükkânı tutar - Kavuklu çırak olur - Taklitler: Kimi, zennelerden alacaklıdır.kimi gözleme alır -Zenne ile sirar (âşık) kur yaparlar -Sözleşirler-Kavuklu'ya zenneyi veriyormuş gibi sahte gelin verirler - Zenne ile sirar evlenir.
Kuşkusuz, bu denli özet durumundaki kurgudan çıkarak ortalama üç saat boyunca seyirciyi oyalayarak güldürmek kolay değildir. Özellikle Kavuklu'nun zeki ve hazırcevap olmasını gerektirir.

Ortaoyununa eşlik eden saz takımı, zurna, çifte nara (nekkâre) ve tef çalanlardan kuruludur. Yani ortaoyunu müzikli ve danslıdır. Ortaoyununun ilk zamanlarında, oyun başlamadan önce köçekler öne çıkarak müzik eşliğinde curcuna (gürültülü danslar) yaparlar, Posatçı ya da Tiryaki onları gülünçleştirerek taklit ederlerdi. Ortaoyununun son zamanlarında curcuna kaldırılmıştır.
Ortaoyununun kahramanları ruhsal derinlikleri olmayan, ne yapacakları, ne söyleyecekleri, aşağı yukarı, seyirci tarafmdan bilinen tiplerdir. Önemli olan, bir ileti vermekten çok, güldürmektir.
Ortaoyununda güldürü, hareket ve dü üe sağlanır: Kavuklu'nun elini sallarken kavuğunu düşürmeden yana eğilmesi, ayak sürçmesi, sendeleyerek düşeyazması, Laz'ın konuşurken omuzlarını titretmesi, itişmeler, vb. hareket güldürüsüne örnek gösterilebilir.
Ancak, ortaoyununda asıl güldürü karşılıklı konuşmalardan ve ağız taklitlerinden doğar. Konuşmalardaki mantıksızlık, ince alay, kara gülmece, abartmalar, tevriyeler (bir sözü iki anlamda söyleme), telmihler, istiareler (bir sözün yerine başka bir sözü kullanma), yanlış anlamalar, yanlış anlaşüan sözlere verilen gülünç yanıtlar, cinaslar, uyaklı sözler, laf kalabalığı, yerel şiveler, vb. ortaoyu-nundaki söz güldürüsünü sağlar.

Konu başlıkları

Ortaoyunu Teriminin Ortaya Çıkışı
Ortaoyununun Tarihçesi
Ortaoyununun özellikleri
Orta oyununun bölümleri - Giriş, muhavere, (karşılıklı konuşma) fasıl ve bitiş
Orta oyununda oyun kaynakları
Orta oyununun tipleri - Pişekâr ve Kavuklu - Cüce ya da Kambur -Zenne



kaynak 3
8.cilt / s.3210