İnsan Nedir, Kimdir, İnsan Bir Tasarımdır

icmimar · #1 16.10.07, 17:06

İnsan Bir Tasarımdır

İnsan bir evrimsel sürecin ürünüdür kuşkusuz. Tüm canlı nesil içinde düşünebilen, akıl ve düşünce yoluyla hayatını sürebilen, sürekli öğrenen ve öğrendiğini gelecek nesillere aktararak bilginin devamlılığını sağlayabilen bir hayvan ırkıdır. Ama en önemlisi, kendini bir “varlık” olarak algılayabilen, kendinin “ne”liğini sorgulayabilen tek varlık olmuştur. Bilimdeki, felsefedeki, sanattaki gelişimse insanın kendisini aramasının bir sonucudur ya da başlangıcı... Eski Hint kültüründe insan doğanın bir elemanı olarak var olmuştur. “İnsan ölünce seni ateşe, soluğu rüzgâra, aklı aya, özü esire, saçı otlara karışır. Peki insanı kendisi nerede? Elini ver dostum; bu sırrı ancak sana ben açıklayabilirim” der Upanişadlarda.(1)
Klasik Yunan’da ise insan tek başına bir varlık olarak değer kazanmaya başlıyor. “Descartes’ da insan aklı ile tanrısallık bir arada algılanır. Dünyanın varlığından tanrıya giden yol bırakılıp, Tanrılıkta kökünü bulan, bilen aklın ışığından dünyanın çıktığı şeklinde bir sonuçlanmaya varılır. İbni Sina’dan Spinoza’ya ve Hegel’e kadar gelen panteizm, insan tini ile Tanrısal tinin özdeşliğini ana öğretilerden biri haline getirmiştir. Artık insanın tinsel farklılığı irdelenmektedir. Leibniz bunu daha da ileri götürmüştür. Ona göre insan kendinde bir tür küçük tanrıdır.”(2)

Yukarıda insanlık kültürünün gelişmesinin nedenini insanın kendi kimliğini aramasına bağlamıştım. Scheler bu düşünce mantığında tarihteki insanlıkla ilgili ideleri beş farklı maddede toplamış: (3)
1- Tanrı tarafından yaratılan insan “tasarımının” insanlık üzerinde bıraktığı olumsuz etki ve doğuştan günahkar olan insan kavramının ortaya çıkması. Aklı ve özgür iradesiyle işlediği günahtan dolayı cennetten kovulan insanla Tanrı ve insan benliği arasındaki ikilem.
2- Yunan felsefesinde insan bir akıl varlığıdır, ancak aklın yoluyla günah işleme ve cennetten kovulma bilgi ve günahı bir algılanır hale sokmuştur. Bu da aklın değişmezliği tartışmalarına neden olmuştur.
3- İnsan temelde hayvanlardan çok da farklı olmayan bir “içgüdü varlığı”dır. Özde düşünen değil yapabilen, şekil veren, üretebilendir.
4- Evrimleşme sürecini tamamlayamayan insan asla doğa ile uyumlu bir hale gelemez ve yok olmalıdır. Ancak bu durumu aklı ve tinsel yapısı ile aşmıştır.
5- Scheler’e göre kendisini öylesine mağrur ve baş döndürücü bir yüksekliğe koymuştur ki artık insan, üst insan kimliği ile karşılaştırıldığında “utanç verici” bir varlıktır. Üst insan tek sorumlu olan bir efendidir. Yaratıcıdır. Tarihin kendisinde anlam bulduğu yegane varlıktır. Özde ortaya konan bu ateizm kavramı, insanın bir kişi olması için teist Tanrı kavramının varolmaması gerekliliği esasına dayanır.

Tüm bu düşünce tarihinde onca fikrin altında hiçbir sonuca ulaşılamamıştır ve ulaşılacağını sanmıyorum. İnsan kendini ararken aklın yolunu kullanıyor ve “tinsel” varlığını keşfediyor. Ancak aklın yoluyla bulduğu “Tanrı”yı yine aklın yoluyla çelişki yaratarak reddediyor. Eğer insanın kim olduğunu bulmasına yardım eden Tin varsa ve bu Tanrının açıklanmasında bir ilerlemeye yardımcı olabiliyorsa, neden insan Tanrıyı reddediyor. Tanrı’yı reddeden insan kendi hayatını özgürce ve sınırsızca yaşamayı amaçlarken aslında yine kendi tininin varlığını yaşamak istemiyor mu? Ve bu da kendi içinde çıkılmaz ve doğrunun ne olduğunu anlayamayacağımız bir çıkmaza sürüklemez mi?

Bence sonuç insanın kendi doğrusunu aramasıdır. Tek bir cevabı kabul etmek yerine her düşünceye şüpheyle ve objektif yaklaşarak “insan nedir, kimin tasarımıdır” sorusuna yanıt verebilir. Ya da yanıtın kendisi felsefedir, aramaktır.

» Nüve Forum » akademik » Mimarlık Fakültesi » Mimarlık Bölümü » İmge ve Yorumları »

Kaynakça:
1- 2- 3-

CiwCiw · #2 17.10.07, 13:46

İnsan, göksel meleklerden biraz daha aşağı durumda yaratılmış, yeryüzünün en üstün , dahisel ve en son yapıtıdır.

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

2 kullanıcı bu yararlı bilgilendirme için icmimar kullancısına teşekkür ediyor :
CiwCiw (17.10.07), SELVILV (17.10.07)

Bunlara Baktınız mı?