Nüve Forum

Nüve Forum > kütüphane > Bilim ve Teknoloji > Kimya > Molekül Yapısı - Moleküler Yapı

Kimya hakkinda Molekül Yapısı - Moleküler Yapı ile ilgili bilgiler


Molekül Yapısı - Moleküler Yapı Atomlar belirli kurallar çerçevesinde belirli geometrik düzende birleserek molekülleri olustururlar. Moleküller için çesitli açiklamalar yapabilmek için öncelikle molekülün yapisini bilmemiz gerekmektedir. 01. Degerlik Elektron Sayisi

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 24.01.08, 01:45
nuvekolik
Ziyaretçi
 
İletiler: n/a
Standart Molekül Yapısı - Moleküler Yapı

Molekül Yapısı - Moleküler Yapı

Atomlar belirli kurallar çerçevesinde belirli geometrik düzende birleserek molekülleri olustururlar. Moleküller için çesitli açiklamalar yapabilmek için öncelikle molekülün yapisini bilmemiz gerekmektedir.

01. Degerlik Elektron Sayisi (DE)
Atomlarin en son kabugundaki toplam elektron sayisidir. Bu elektronlar çekirdege daha uzak oldugu için koparilmalari daha kolaydir ve tepkimelerde degisiklige ugrayan elektronlardir. N (azot) atomunun degerlik elektronu 5 tir (2s22p3).


Örnegin atom numarasi 7 olan N (azot)'un un elektron dagilimi su sekilde olur.

7N 1s2 2s22p3 N atomunun degerlik elektronu 5 tir (2s22p3).



Sekilde de görüldügü gibi p orbitallerinin elektronlari tek tek yerlestirilir.

20Ca atomunun ise elektron dagilimi (DE)

1s2 2s22p63s23p64s2 seklindedir. Ca atomunun degerlik elektronu 2 dir (4s2 ).

6C elektron dagilimi

1s2 2s22p2 C atomunun degerlik elektronu 4'tür (2s22p2 )

Geçis elementlerinde (n-1) d orbitalindeki elektronlarda degerlik elektronlarina eklenir.

23V 1s2 2s22p63s23p64s23d3

23V nin degerlik elektronu 5'tir (4s23d3)



02. Lewis Kurali

Soygazlar son kabuklarinda sekiz elektron bulundururlar. Yani degerlik elektron sayisi sekizdir ve karali bir yapilari vardir. Atomlarda periyodik tabloda kendine en yakin soygaza benzemek için elektron alisverisinde bulunurlar veya elektronlarini bag yapacaklari diger atom ile ortaklasa kullanirlar. Atomlarin son kabuklarinda bulunan elektronlar 4 taneden azsa önce bunlar teker teker yerlestirilir. 4 ten sonraki elektronlar ise eslesmemis elektronlarin yanina eslestirilir.


7N 1s2 2s22p3



8O 1s2 2s22p4 Degerlik elektron sayisi 6 (2s22p4) . 6 elektoronun 4 tanesi teker teker yerlestirilir. Kalan 2 elektronda tek elektronlarin yanina yerlestirilir.



Asagidaki nokta yapisindan O (oksijen) atomunun 2 tane ortaklanmamis elektronu 2 tanede
bag yapmakta kullanabilecegi elektronu oldugunu görüyoruz. Yani O atomu 2 bag yapabilir.


02.01. Moleküllerin Lewis Yapisinin Belirlenmesi

H2O molekülü örnek alinarak moleküllerin lewis yapisini açiklayabiliriz.

1. Moleküldeki toplam degerlik elektronlari hesaplanir.

1H 1s1Degerlik elektronu (DE) 1 ( 2 tane H atomu oldugu için 2x1= 2 )

8O 1s2 2s22p4 Degerlik elektronu 6

DE = 6+2 = 8

2. Molekülün oktet kuralina uymasi için gerekli elektron sayisi bulunur (OK).
Molekülde kaç tane H atomu varsa 2 ile çarpilir. Diger atomlar 8 çarpani ile çarpilir.
OK = 2 x 2 ( 2 H atomu var) + 8 x 1 (1tane O atomu var) = 12

3. Molekülün bag elektronlari bulunur.

BE = TDE - OK
BE = 12 8 = 4
4 tane elektron bag yapmak için kullanilacak. Buda molekülde 2 tane bag oldugunu gösterir (her bir elektron çifti bir baga karsilik gelmektedir).

4. Moleküldeki bag yapmayan yani ortaklanmamis elektronlar bulunur (OE).
OE = DE BE
OE = 8 4 = 4

5. Eger yapida H atomu varsa bunlar uçlara yerlestirilir. Yoksa (+) pozitif yüklü iyon ortaya koyulur. Moleküller arasinda önce baglar yerlestirilir.



Eger yapida artan bag kalirsa tekli baglarin yanina çift bag olarak yerlestirilir.

6. Bag yapmayan elektronlar atomlarin çevresine okteti saglayacak sekilde yerlestirilir. H atomunun oktet kuralina göre 2 elektronu diger atomlarin ise 8 elektonu oldugu unutulmamalidir.



O atomunun 2 tane bag elektronundan gelen toplam 4 tane elektronu vardir. Geriye oktet kuralini tamamlamasi için 4 elektrona ihtiyaci vardir.

02.02. Formal Yük

Formal yük = Grup numarasi � OE - BS

Formal yük O için = 6 - 4 -2 = 0

Formal yük H için = 1- 0 � 1 = 0



Bulunan formal yükler atomlarin üzerine yazilir.

03. VSEPR Kurali
Moleküldeki bag elektronlari ve ortaklanmamis elektronlar birbirlerini iterler. Elektronlar, atomlar etrafina bu itmeyi minimuma getirecek sekilde yerlestirilirler. Bunun sonucunda da moleküller kendilerine özgü geometrik sekiller olustururlar.

03.01. 2 Elektron Çifti

Bir X atomuna 2 tane baska atom baglandiginda arada 2 tane bag olusur. Her bag, bir elektron çifti içermektedir. Baglar arasi itme kuvveti az oldugundan yapi düzlemseldir. Baglar arasindaki açi 180° dir.




Örnek olarak BeCl2 molekülü verilebilir.

03.02. 3 Elektron Çifti

Bir X atomuna 3 tane baska atom baglandiginda arada 3 tane bag olusur. Her bag, bir elektron çifti içermektedir. Baglar arasindaki açi 120° olup yapi düzlem üçgen seklindedir. Bu yapiya örnek olarak BF3 verilebilir.



Eger yapi XY2 seklinde olup birde ortaklanmamis (bag yapmayan) elektron çifti varsa molekül V seklini alir ve aradaki bag açisi yine 120° dir. Bu duruma örnek olarak SO2 verilebilir.



03.03. 4 Elektron Çifti

Bir X atomuna 4 tane baska atom baglandiginda arada 4 tane bag olusur. Her bag, bir elektron çifti içermektedir. Baglar arasindaki açi 109,5° olup yapi tetrahedral (dört yüzlü) seklindedir. Bu yapiya en güzel örnek CH4 verilebilir.



Eger yapi XY3 seklinde olup birde ortaklanmamis (bag yapmayan) elektron çifti varsa bu elektronlar bag elektronlarini itecegi için bag açisi azalir ve aradaki bag açisi yine 107° dir. Bu yapiya en güzel örnek NH3 (amonyak) tir.



Eger yapi XY2 seklinde olup yapida 2 tane ortaklanmamis (bag yapmayan) elektron çifti varsa bu elektronlar bag elektronlarini itecegi için bag açisi azalir ve aradaki bag açisi yine 104,5° dir. Bu yapiya en güzel örnek H2O (su) dur.





03.04. 5 Elektron Çifti


Bir X atomuna 5 tane baska atom baglandiginda arada 5 tane bag olusur. Her bag, bir elektron çifti içermektedir. Baglar arasindaki açi 120° ve 90° olup yapi üçgen çiftpiramit seklindedir. Bu yapiya örnek olarak PCl5 verilebilir.



Eger yapi XY4 seklinde olup birde ortaklanmamis (bag yapmayan) elektron çifti varsa molekülün yapisi asagidaki gibi olur. Bu yapiya örnek olarak SF4 verilebilir.



Eger yapi XY3 seklinde olup 2 tanede ortaklanmamis (bag yapmayan) elektron çifti varsa molekülün yapisi asagidaki gibi olur. Baglar arasindaki açi 90° dir Bu yapiya örnek olarak ClF3 verilebilir.




Eger yapi XY2 seklinde olup 3 tanede ortaklanmamis (bag yapmayan) elektron çifti varsa molekülün yapisi asagidaki gibi olur. Baglar arasindaki açi 180° dir . Bu yapiya örnek olarak XeF2 verilebilir.



03.05. 6 Elektron Çifti

Bir X atomuna 6 tane baska atom baglandiginda arada 6 tane bag olusur. Her bag, bir elektron çifti içermektedir. Baglar arasindaki açi 90° olup, yapi oktahedral (sekizyüzlü) seklindedir. Bu yapiya örnek olarak SF6 verilebilir.




Eger yapi XY5 seklinde olup 1 tanede ortaklanmamis (bag yapmayan) elektron çifti varsa molekülün yapisi asagidaki gibi olur. Bu yapiya örnek olarak BrF5 verilebilir.




Eger yapi XY4 seklinde olup 2 tanede ortaklanmamis (bag yapmayan) elektron çifti varsa molekülün yapisi asagidaki gibi olur. Bu yapiya örnek olarak XeF4 verilebilir.

Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
molekül, moleküler, yapı, yapısı

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 02:28 .