Nüve Forum

Nüve Forum (http://www.nuveforum.net/)
-   Genel Araçlar (http://www.nuveforum.net/1104-genel-araclar/)
-   -   Marş motoru nasıl çalışır? (http://www.nuveforum.net/1104-genel-araclar/62790-mars-motoru-calisir/)

remşit 23.11.08 19:13

Marş motoru nasıl çalışır?
 
Marş motoru (starter), bir motorun krank milini, hareketsiz halden, motorun kendi kendine çalışmayı sürdürebileceği bir hıza kadar döndürmeye yarayan bir makinadır. İÇTEN YANMALI MOTORLAR'da kullanılan marş motorları, genellikle aküyle çalışan doğru akımlı elektrik motorlarıdır. Güçleri, 0,5 BG'ile (MOTOSİKLET motorlarında), 15 BG (büyük DİZEL MOTORU***8217;nda) arasında değişir.
Kullanılan motorlar seri sargılı ve hızlı kalkışlıdır. Yani, rotor ile statorun sargıları, elektrik bakımından seri bağlanmıştır ve motor, kısa bir zaman aralığı içinde, belirli bir sıcaklığı aşmadan yüksek bir güç üretecek biçimde planlanmıştır. Seri sargı, marş motoruna büyük bir kalkış momenti kazandırır. Büyük kalkış momenti, çalıştırılacak olan motorun EYLEMSİZLİK ve SÜRTÜNME kuvvetlerinin yenilmesinde ve aküden fazla akım çekilmeden motorun kısa bir sürede gerekli hıza çıkarılmasında büyük önem taşır.
Asıl motor çalıştırıldıktan sonra, marş motorunun hiç bir işlevi kalmaz. Bu nedenle, iki ya da üç dakikadan fazla çalışmayacak biçimde yapılarak, elden geldiğince hafif olması sağlanır. Daha uzun süreler için güç vermesi istenen marş motorlarının, fazla ısınmayı önlemek için, daha büyük ve ağır yapılması gerekir.
Marş motoru yüksek elektrik akımıyla çalıştırılır. Bu akım, OTOMOBİL'lerde yaklaşık 150 amper, çok büyük ticari araçlardaysa 1000 amper kadardır. Elektrik akımının düzenlenmesi, bir dizi elektrik kontağını hareket ettiren bir RÖLE ya da SOLENOİT'le gerçekleştirilir. Röle ya da solenoit, aracın sürücü bölümüne yerleştirilmiş bir anahtarla denetlenen elektrik düğmesiyle çalıştırılır.
Marş motoru ile asıl motor arasındaki bağlantı yaklaşık 12:1 oranındaki çift dişli çarkla sağlanır. DİŞLİ ÇARKLAR"ın büyüğü, asıl motor üstündedir. «Pinpon» adı verilen küçük dişli, marş motorunun miline yerleştirilir. «Çember dişli» adı verilen büyük dişliyse, asıl motorun DEBRİYAJ yuvası üstüne monte edilir. Bu dişliler birbirlerine iki biçimde geçerler: Eylemsizlik yöntemi; ön geçme yöntemi.
Eylemsizlikli marş motorları: Eylemsizlikli marş motorunda, hızla ivmelenen mil.pinyonun eylemsizlik kütlesini harekete geçirir. Hızla ivmelenen mil, pinyonu, mil üstündeki bir sarmal boyunca ileri doğru iten bir kuvvet yaratır; böylece pinyon, çember dişliye geçer. Motor çalışmaya başlayıp, marş motoru durdurulduğunda, pinyon, sarmaldan geri dönerek, çember dişliden ayrılır.
Pinyonun çember dişliden ayrılıp geriye doğru fırladığı sırada ortaya çıkan kuvveti sogurmak için,milin üstüne «tampon yay» adı verilen bir yay yerleştirilmiştir. Motor çalışırken pinyonu çember dişliden uzak tutma amacıyla da, küçük bir yaydan yararlanılır. Bu türden marş motorları, küçük ya da orta boy otomobillerde kullanılır.
Ön geçmeli marş motorları: Ön geçmeli marş motorları hem benzin motorlarında, hem de dizel motorlarında kullanılır. Bunlarda, marş motorunu çalıştıran rölenin yerini, bir solenoit almıştır. Solenoit, marş motoruna elektrik verilmeden önce, pinyonu ileri doğru itip, çember dişliye geçirmek için kullanılır, Pinyonun dişleri ile çember dişlinin dişlerinin birbirlerine tam olarak geçmemeleri durumunda, bu geçmeyi sağlama amacıyla, pinyon dişlinin indekslenmesi için (yani, pinyon dişlinin, çember dişlinin tam karşısına gelinceye kadar çevrilmesi için) bir araç gerekir. Bu amaçla kullanılan yöntemlerden biri, solenoitin, motora elektrik vermeden önce bir yayı bastırmasını sağlayan bir mekanizma kurulmasıdır. Böylece, elektrik verildiğinde, pinyon dişli çevrilecek ve yayla çember dişliye geçirilecektir.
Bu yöntemde marş motoru, asıl motor çalıştıktan sonra da çember dişliye bağlı kalabilir. Marş motorunu korumak için, pinyona bir boşa döndürme aygıtı eklenmiştir. Boşa döndürme aygıtı, bir çeşit buya kilitli/kavramadır. Bir dış kovan ile bir iç kovandan oluşur Kovanlardan biri çember biçimindedir. Ötekindeyse, bir dizi koni biçimli «fatura» vardır. Böyle
Marş motoruna elektrik akımı verilmeden önce pinyonu çember dişliye bağlayan bir solenoiti bulunan, ön geçmeli marş motoru, (üstte) Solenoit, marş motorunun üstündeki silindir biçimli koruyucunun içindedir.
ce, iki kovan arasındaki açıklık, bir dizi basamak biçimini alır. Koni biçimli faturaların her birinde, yaylı ve rulmanlı yatak bulunur. Yaylar, rulmanları, daha alçaktaki faturalara iter. Aygıtın bir yöne doğru çevrilmesi, rulmanları faturalarda sıkıştırıp, iki yatağı birbirine kilitler, böylece moment öteki yana iletilir. Aygıtın öteki yöne doğru çevrilmesiyse, rulmanları serbest bırakır, böylece yataklar boşta döner.
Ön geçmeli sistem, dizel motorları için bir zorunluluktur. Bu motorlar yüksek sıkıştırma oranları kullandıklarından, çalışmaya başlamaları benzin motorlarından daha güçtür. Ön geçmeli sistem, eylemsizlik sisteminden pahalı olmasına karşılık, daha sessizdir ve daha geniş sıcaklık aralıklarında daha iyi çalışmaktadır.


Kaynak:4-cilt: 4


Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 11:36 .

vBulletin® Copyright ©2000 - 2018, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO
Nüve Forum® 2006 - 2015